Wat te doen tegen bladluis? 5 manieren uitgelegd

Bladluizen kunnen soms in korte tijd in grote aantallen op planten verschijnen. Je vindt ze vooral op jonge scheuten, bladeren en bloemknoppen. Daar nemen ze plantensap op.

Een paar bladluizen vormen bij een gezonde plant meestal niet direct een probleem. Bij grote aantallen kunnen bladeren en jonge scheuten wel worden aangetast. Het is daarom verstandig om planten regelmatig te controleren en te kijken hoe een populatie zich ontwikkelt.

Maar wat kun je doen wanneer je bladluizen ontdekt? En wat is het verschil tussen groene, zwarte en andere bladluizen?

Wat te doen tegen bladluis? 5 manieren

Heb je bladluizen ontdekt? Dan zijn er verschillende manieren waarop je met de situatie kunt omgaan:

1. Bladluizen handmatig verwijderen
   Bij een kleine kolonie kun je bladluizen met de hand of een doekje van de plant verwijderen.
2. Afspoelen met water
   Bij stevige planten kunnen bladluizen voorzichtig van bladeren en scheuten worden gespoeld. Controleer vooral de onderzijde van bladeren en jonge groeipunten.
3. Natuurlijke vijanden de ruimte geven
   Lieveheersbeestjes, gaasvliegen, zweefvliegen en verschillende soorten sluipwespen zijn natuurlijke vijanden van bladluizen. Een gevarieerde tuin kan deze insecten aantrekkelijker maken.
4. Sterk aangetaste plantendelen verwijderen
   Zitten grote aantallen bladluizen voornamelijk op enkele jonge scheuten? Dan kunnen deze, wanneer de plant dit verdraagt, worden weggesnoeid.
5. Alleen geschikte middelen gebruiken
   Wil je een middel gebruiken met een werking tegen bladluis? Controleer dan of het product voor deze toepassing is toegelaten en volg het etiket en de gebruiksaanwijzing.

Welke aanpak geschikt is, hangt af van de plant, het aantal bladluizen en de omstandigheden.

Wat zijn bladluizen?

Bladluizen behoren tot de groep Aphidoidea. Het zijn kleine plantenetende insecten die meestal slechts enkele millimeters groot worden.

Ze kunnen onder andere groen, zwart, geel, rood, bruin of grijsachtig van kleur zijn. Sommige bladluizen hebben vleugels, terwijl andere exemplaren vleugelloos zijn.

Vooral jonge plantendelen zijn aantrekkelijk. Je vindt bladluizen daarom vaak op jonge scheuten, bloemknoppen en aan de onderzijde van jonge bladeren.

Bladluizen kunnen zich onder gunstige omstandigheden snel voortplanten. Gevleugelde exemplaren kunnen zich bovendien naar andere planten verplaatsen en daarbij door luchtstromen worden meegenomen.

De aanwezigheid van bladluizen betekent niet automatisch dat een plant ongezond is. Ook gezonde planten kunnen bladluizen krijgen.

Welke schade kunnen bladluizen veroorzaken?

Bladluizen hebben stekend-zuigende monddelen waarmee ze plantensap opnemen.

Bij een beperkte aanwezigheid hoeft een plant hiervan weinig hinder te ondervinden. Bij grote aantallen kunnen jonge bladeren en scheuten wel zichtbaar worden aangetast. Bladeren kunnen bijvoorbeeld krullen of vervormen en de ontwikkeling van jonge scheuten kan worden beïnvloed.

Daarnaast scheiden bladluizen honingdauw uit. Deze suikerrijke vloeistof vormt een kleverige laag op bladeren en andere oppervlakken.

Op honingdauw kunnen roetdauwschimmels groeien. Hierdoor kan een donkere tot zwarte aanslag ontstaan.

Sommige soorten bladluizen kunnen bovendien plantvirussen overbrengen. Het risico hierop verschilt per bladluis- en plantensoort.

Witte bladluis of witte vlieg?

Zie je kleine witte insecten op een plant? Dan betekent dit niet automatisch dat je met witte bladluizen te maken hebt.

Een veelvoorkomende verwarring is die tussen bladluis en witte vlieg. Witte vliegen zijn namelijk geen bladluizen. Ze behoren tot een andere groep insecten.

Witte vlieg is vaak te vinden aan de onderzijde van bladeren. Wanneer je een aangetaste plant beweegt, kunnen kleine witte insecten opvliegen.

Net als bladluizen nemen witte vliegen plantensap op en kunnen ze honingdauw afscheiden. De aanpak en eventueel toegelaten middelen kunnen echter verschillen. Het is daarom belangrijk om eerst vast te stellen met welk insect je te maken hebt.

Zwarte bladluis

Een bekende donkere bladluis is de zwarte bonenluis (Aphis fabae). Deze soort kan op veel verschillende planten voorkomen.

De zwarte bonenluis wisselt gedurende haar levenscyclus van waardplant. Onder andere kardinaalsmuts en sneeuwbal kunnen als winterwaardplant dienen. Later in het seizoen kunnen de bladluizen naar verschillende andere planten verhuizen.

Bij grote aantallen kunnen bladeren en jonge scheuten worden aangetast. Ook kan honingdauw op de plant ontstaan.

Niet iedere zwarte bladluis die je in de tuin aantreft is overigens automatisch een zwarte bonenluis. Er bestaan verschillende donkergekleurde soorten.

Groene bladluis

Ook groene bladluizen komen veel voor. Een bekende soort is de groene perzikluis (Myzus persicae).

Deze soort kan op veel verschillende waardplanten voorkomen en is vooral in de professionele teelt bekend vanwege de mogelijkheid om bepaalde plantvirussen over te brengen.

Maar ook hier geldt: niet iedere groene bladluis is een groene perzikluis. De kleur alleen is onvoldoende om de soort betrouwbaar vast te stellen.

Voor de tuinier is het meestal belangrijker om te kijken naar het aantal bladluizen en de conditie van de plant.

Bladluizen op rozen

Rozen zijn bekende waardplanten voor verschillende soorten bladluizen. Vooral jonge scheuten en bloemknoppen zijn aantrekkelijke plekken.

Een beperkt aantal bladluizen hoeft niet direct problemen te veroorzaken. Controleer de roos wel regelmatig, omdat een populatie onder gunstige omstandigheden snel groter kan worden.

Kijk tegelijkertijd of natuurlijke vijanden aanwezig zijn. Lieveheersbeestjes, gaasvliegen, zweefvliegen en sluipwespen kunnen een rol spelen in de natuurlijke regulering van bladluizen.

Een tuin met verschillende bloeiende planten kan voedsel en leefruimte bieden aan verschillende nuttige insecten. Dat betekent niet dat bladluizen hierdoor gegarandeerd verdwijnen, maar een gevarieerde tuin ondersteunt wel een grotere diversiteit aan insecten.

Bladluizen van rozen afspoelen

Zijn er veel bladluizen aanwezig? Bij stevige planten zoals rozen kun je proberen een deel van de bladluizen voorzichtig met water van de plant te spoelen.

Besteed daarbij vooral aandacht aan jonge scheuten, bloemknoppen en de onderzijde van bladeren.

Afspoelen betekent niet dat alle bladluizen definitief verdwenen zijn. Controleer de plant daarom in de dagen daarna opnieuw en herhaal dit indien nodig.

Gebruik geen onnodig harde waterstraal waarmee jonge scheuten of bloemen beschadigd kunnen raken.

Werken lavendel, knoflook en goudsbloemen tegen bladluis?

Lavendel, knoflook, bonenkruid en goudsbloemen worden regelmatig genoemd als planten waarvan de geur bladluizen zou afschrikken.

Je kunt er echter niet vanuit gaan dat bladluizen verdwijnen of wegblijven wanneer je deze planten naast bijvoorbeeld rozen zet.

Het combineren van verschillende planten kan wel bijdragen aan een gevarieerde tuin en aantrekkelijk zijn voor verschillende soorten insecten.

Zie geurplanten daarom niet als een gegarandeerde oplossing tegen bladluis.

Huismiddelen tegen bladluis

Online vind je veel recepten waarbij bijvoorbeeld afwasmiddel, groene zeep, spiritus of olie met water wordt gemengd en vervolgens over planten wordt gespoten.

Dat een product in het huishouden wordt gebruikt, betekent niet automatisch dat het geschikt is om op planten aan te brengen. Een verkeerde samenstelling of concentratie kan bijvoorbeeld het blad beschadigen. Ook andere insecten kunnen met het mengsel in aanraking komen.

Wees daarom terughoudend met zelfgemaakte mengsels.

Biologische middelen tegen bladluis

De term 'biologisch' of 'natuurlijk' betekent niet automatisch dat een product zonder voorwaarden tegen bladluis kan worden gebruikt.

Ook voor middelen op basis van natuurlijke stoffen kunnen wettelijke gebruiksvoorwaarden gelden. Daarnaast kunnen dergelijke stoffen effect hebben op andere organismen.

Wil je een product gebruiken met een werking tegen bladluis? Controleer dan of het product voor deze toepassing is toegelaten en geschikt is voor de betreffende plant. Volg altijd de aanwijzingen op het etiket.

Een andere biologische mogelijkheid is het inzetten van natuurlijke vijanden, zoals bepaalde soorten larven van gaasvliegen, lieveheersbeestjes of sluipwespen. Welke natuurlijke vijand geschikt is, hangt af van de situatie.

Wat is de beste aanpak bij bladluis?

Ontdek je enkele bladluizen, dan hoef je niet automatisch direct een middel te gebruiken. Controleer eerst hoeveel bladluizen aanwezig zijn en of de plant zichtbaar wordt aangetast.

Bij grotere aantallen kun je beginnen met fysieke maatregelen zoals handmatig verwijderen, afspoelen of het wegsnoeien van sterk aangetaste delen.

Houd ook rekening met natuurlijke vijanden die al in de tuin aanwezig zijn.

Wil je een middel met een werking tegen bladluis gebruiken? Kies dan een product dat voor deze toepassing is toegelaten en gebruik het volgens het etiket.

Op deze manier kijk je niet alleen naar de aanwezigheid van bladluizen, maar naar de plant en het ecosysteem als geheel.