Mulchen tegen onkruid: zo bedek je de bodem

Wie een tuin aanlegt, wil meestal niet dat alle open plekken binnen korte tijd worden ingenomen door ongewenste planten. Helemaal voorkomen dat er onkruid verschijnt is vrijwel onmogelijk. Zaden kunnen immers op allerlei manieren in je tuin terechtkomen.

Je kunt de omstandigheden waarin jonge planten ontkiemen en groeien wel beïnvloeden. Eén van de manieren om dat te doen is het bedekken van de bodem met mulch.

Mulchen wordt veel toegepast in borders en moestuinen. Het bedekt de open grond en kan daarnaast verschillende voordelen hebben voor de bodem.

Maar wat is mulch precies, welke materialen kun je gebruiken en wat kun je ervan verwachten?

Wat is mulchen?

Mulchen betekent dat je de bodem rondom planten bedekt met een laag materiaal.

Vaak worden daarvoor organische materialen gebruikt, zoals:

  • bladeren;
  • houtsnippers;
  • grasmaaisel;
  • compost;
  • stro.

In de natuur gebeurt iets vergelijkbaars. Bladeren vallen van bomen en struiken en blijven op de bodem liggen. Na verloop van tijd wordt een deel van dit organische materiaal afgebroken.

In een tuin kun je dit principe bewust toepassen door open grond af te dekken.

Waarom mulchen tegen onkruid?

Onkruidzaden hebben bepaalde omstandigheden nodig om te kunnen ontkiemen en zich verder te ontwikkelen.

Een mulchlaag bedekt de bodem en beperkt onder andere de hoeveelheid licht die het bodemoppervlak bereikt. Dat kan de kieming en ontwikkeling van verschillende ongewenste planten beperken.

Daarnaast komen nieuwe zaden die door wind, vogels of andere manieren worden aangevoerd bovenop de mulchlaag terecht in plaats van direct op kale grond.

Mulchen betekent overigens niet dat er nooit meer een ongewenst plantje verschijnt.

Zaden kunnen ook in de mulchlaag ontkiemen en bestaand wortelonkruid kan vanuit de bodem door de laag heen groeien.

Zie mulchen daarom vooral als een manier om open grond te bedekken en de hoeveelheid onderhoud mogelijk te beperken, niet als garantie op een onkruidvrije tuin.

Eerst bestaand onkruid verwijderen

Wil je een border mulchen? Verwijder dan eerst zoveel mogelijk van het aanwezige onkruid.

Dit is vooral belangrijk wanneer je te maken hebt met wortelonkruid.

Planten zoals zevenblad, haagwinde en kweek kunnen ondergrondse delen hebben die na het aanbrengen van mulch gewoon aanwezig blijven. Vanuit deze delen kunnen nieuwe scheuten ontstaan.

Probeer daarom eerst zoveel mogelijk wortels en wortelstokken te verwijderen.

Breng daarna pas de mulchlaag aan.

Hoe dik moet een mulchlaag zijn?

Dat hangt af van het materiaal dat je gebruikt.

Een dun laagje organisch materiaal kan snel verdwijnen of verteren, terwijl een extreem dikke laag weer andere gevolgen kan hebben voor de bodem en planten.

Houd daarnaast ruimte rondom de basis van planten, struiken en bomen wanneer dat voor de betreffende beplanting nodig is.

Mulchen betekent niet dat je simpelweg iedere centimeter van de tuin onder een zo dik mogelijke laag materiaal moet verstoppen.

Kijk naar het materiaal, de beplanting en de plek waar je het toepast.

Mulchen met bladeren

Afgevallen bladeren zijn een eenvoudig mulchmateriaal dat in veel tuinen al gratis beschikbaar is.

Je kunt een deel van het blad in borders laten liggen of daar bewust naartoe verplaatsen.

Hoe snel bladeren worden afgebroken verschilt per boomsoort en situatie. Dunne bladeren kunnen relatief snel verteren, terwijl steviger materiaal langer zichtbaar blijft.

Een laag blad kan bovendien wegwaaien. Op beschutte plekken is dat meestal minder een probleem.

Niet al het blad hoeft dus automatisch in de groencontainer. Een deel kan binnen de tuin opnieuw worden gebruikt.

Mulchen met houtsnippers

Houtsnippers worden veel toegepast rondom heesters, bomen en in bepaalde borders.

Ze blijven doorgaans langer zichtbaar dan bijvoorbeeld vers grasmaaisel en geven de bodem een duidelijke bedekking.

Na verloop van tijd begint ook houtachtig materiaal af te breken.

Houd er rekening mee dat verse houtsnippers en compost niet hetzelfde zijn. Gebruik het materiaal daarom vooral als bodembedekking en stem eventuele bemesting afzonderlijk af op de behoefte van je planten.

Mulchen met grasmaaisel

Ook gemaaid gras kan als organisch materiaal in de tuin worden gebruikt.

Breng vers grasmaaisel liever niet in één zeer dikke, natte laag aan. Zo'n pakket kan dicht op elkaar gaan liggen.

Werk daarom met dunne lagen en laat het materiaal tussentijds enigszins indrogen.

Gebruik bij voorkeur geen maaisel waarin veel ongewenste planten met rijp zaad zitten wanneer je verspreiding daarvan wilt voorkomen.

Compost als bodembedekking

Compost kan eveneens worden gebruikt om de bodem rondom planten te bedekken.

In tegenstelling tot bijvoorbeeld houtsnippers is compost al sterk afgebroken organisch materiaal. Het kan daarom ook invloed hebben op de organische stof en voedingsstoffen in de bodem.

Hoeveel compost wenselijk is, hangt af van de bodem en de planten die er groeien.

Meer is niet automatisch beter.

Gebruik rijpe compost van geschikte kwaliteit en stem de hoeveelheid af op de situatie in je tuin.

Mulchen met stro

Stro wordt vooral veel gebruikt in moestuinen.

Een bekend voorbeeld is het aanbrengen van stro rondom aardbeiplanten. De vruchten liggen daardoor minder snel direct op vochtige grond.

Daarnaast bedekt het stro het bodemoppervlak.

Stro wordt geleidelijk afgebroken en moet daarom na verloop van tijd eventueel worden aangevuld.

Werkt mulch tegen wortelonkruid?

Hier is een belangrijk onderscheid nodig.

Mulch kan vooral interessant zijn voor het bedekken van open bodem en het beperken van omstandigheden waarin nieuwe zaailingen zich gemakkelijk ontwikkelen.

Bij bestaand wortelonkruid ligt dat anders.

Een plant met een uitgebreid ondergronds wortelstelsel kan vanuit de bodem opnieuw door de mulchlaag groeien.

Heb je bijvoorbeeld zevenblad of haagwinde in een border? Verwacht dan niet dat een laagje houtsnippers het probleem automatisch oplost.

Verwijder eerst zoveel mogelijk van de plant en blijf nieuwe scheuten controleren.

Moet je de mulch door de bodem mengen?

Wanneer je mulch gebruikt als bodembedekking, kun je deze gewoon bovenop de grond laten liggen.

Organisch materiaal verandert en verteert vervolgens geleidelijk.

Je hoeft een laag houtsnippers of bladeren dus niet steeds door de grond te werken.

Wanneer de laag na verloop van tijd dunner wordt, kun je bekijken of aanvullen nodig is.

Mulchen vervangt wieden niet volledig

Ook in een gemulchte border kan onkruid verschijnen.

Een zaadje kan bovenop de mulch terechtkomen en daar onder geschikte omstandigheden ontkiemen. Daarnaast kan bestaand wortelonkruid opnieuw naar boven komen.

Het voordeel is dat jonge planten in een losse mulchlaag soms eenvoudig te verwijderen zijn.

Controleer je borders daarom nog steeds regelmatig.

Zie je een ongewenst plantje? Verwijder het dan bij voorkeur voordat het groot wordt of nieuwe zaden vormt.

Een dichte beplanting helpt ook

Mulchen is niet de enige manier om open grond te bedekken.

Je kunt bij de inrichting van een border ook nadenken over bodembedekkende planten en een beplanting die na verloop van tijd een groot gedeelte van de beschikbare ruimte inneemt.

Daarmee combineer je verschillende principes:

de gewenste planten bedekken een gedeelte van de bodem en mulch kan de open ruimte tussen jonge planten tijdelijk opvullen.

Zo kijk je niet alleen naar het verwijderen van onkruid, maar naar de inrichting van de border als geheel.

Van border naar bestrating

Mulchen is vooral een methode voor de bodem in borders, rondom bomen en in moestuinen.

Op een terras, tuinpad of oprit heb je met een heel andere situatie te maken.

Daar kan plantengroei tussen de voegen ontstaan, terwijl zich tegelijkertijd vervuiling en aanslag op het oppervlak kunnen bevinden.

Het is belangrijk om die twee niet met elkaar te verwarren.

Een plant tussen de tegels vraagt om een methode die geschikt is voor plantengroei. Vervuiling op de tegel vraagt om een manier om het oppervlak te reinigen.

Floramix richt zich op dat laatste en ontwikkelt oplossingen op biologische basis voor het reinigen, verzorgen en beschermen van buitenoppervlakken.

Ontdek de oplossingen van Floramix voor buitenonderhoud

Bewust onderhouden begint bij de oorzaak

Mulchen laat eigenlijk goed zien dat tuinonderhoud niet altijd hoeft te beginnen met het zoeken naar een middel.

Je kunt ook kijken naar de omstandigheden.

Is er veel open grond? Kun je deze bedekken? Kan de beplanting dichter? Kun je ongewenste planten verwijderen voordat ze zaad vormen?

Diezelfde manier van denken kun je toepassen op de rest van je buitenruimte.

Kijk eerst wat er aan de hand is en bepaal daarna welke vorm van onderhoud daarbij past.

Dat is ook de gedachte achter Floramix: bewust omgaan met je buitenruimte en een oplossing gebruiken voor het doel waarvoor deze bedoeld is.

Bekijk hoe Floramix naar buitenonderhoud kijkt

Is mulchen tegen onkruid een goed idee?

Mulchen kan een praktische manier zijn om open grond te bedekken en de ontwikkeling van verschillende ongewenste planten te beperken.

Tegelijkertijd kan organisch mulchmateriaal andere functies in de tuin vervullen en geleidelijk onderdeel worden van natuurlijke processen in en op de bodem.

Verwacht alleen geen volledig onkruidvrije tuin.

Verwijder bestaand wortelonkruid zoveel mogelijk voordat je begint, kies een mulchmateriaal dat bij de plek past en controleer de border regelmatig op nieuwe plantjes.

Zo wordt mulchen geen wondermiddel tegen onkruid, maar een onderdeel van slim en regelmatig tuinonderhoud.

Reactie plaatsen