Een plant kan om verschillende redenen ziek worden. Schimmels, bacteriën en virussen kunnen een rol spelen, maar vergelijkbare symptomen kunnen ook ontstaan door een verkeerde standplaats, te veel of te weinig water, voedingstekorten of aantasting door insecten en mijten.
Wanneer je afwijkingen aan een plant ontdekt, is het daarom belangrijk om niet direct naar een middel te grijpen. Probeer eerst te achterhalen wat er aan de hand is. De juiste aanpak is namelijk afhankelijk van de oorzaak.
In dit artikel bespreken we:
Ook in een goed onderhouden tuin kunnen plantenziekten voorkomen. Wel kun je door een goede standplaats en verzorging de omstandigheden voor je planten verbeteren.
Een paar belangrijke aandachtspunten zijn:
Bruine vlekken betekenen niet automatisch dat een plant een schimmelziekte heeft. Gele bladeren betekenen evenmin direct dat de plant ziek is.
Kijk daarom naar het totaalbeeld.
Waar bevinden de symptomen zich? Zijn vooral jonge of juist oude bladeren aangetast? Is er sprake van pluis, vervorming, vraatschade of kleverigheid? En hebben meerdere planten in de omgeving hetzelfde probleem?
Ook de omstandigheden zijn belangrijk. Een plant die langdurig te nat staat kan bijvoorbeeld symptomen ontwikkelen die op een ziekte lijken.
Probeer daarom eerst de mogelijke oorzaak te achterhalen voordat je een behandeling kiest.
Meeldauw is een verzamelnaam voor verschillende plantenziekten waarbij echte en valse meeldauw bekende voorbeelden zijn.
Echte meeldauw is vaak herkenbaar aan een witte tot grijswitte, poederachtige laag op bladeren en andere bovengrondse plantendelen. Valse meeldauw kan juist verkleuringen aan de bovenzijde van het blad veroorzaken, terwijl aan de onderzijde een schimmelachtige aantasting zichtbaar kan worden.
Ontdek je een mogelijke aantasting? Controleer dan eerst of het daadwerkelijk om meeldauw gaat.
Afhankelijk van de plant en ernst van de aantasting kan het verstandig zijn om sterk aangetaste plantendelen te verwijderen. Zorg daarnaast voor geschikte groeiomstandigheden en voldoende lucht rondom de plant.
Wil je een middel gebruiken tegen meeldauw? Gebruik dan uitsluitend een middel dat voor het betreffende doel en gebruik is toegelaten en volg altijd het etiket.
Roest is eveneens een verzamelnaam voor verschillende schimmelziekten. Een aantasting kan herkenbaar zijn aan gele, oranje, bruine of roestkleurige plekjes en sporenhoopjes op het blad.
Verwijder sterk aangetaste bladeren waar dat praktisch mogelijk is en controleer ook planten in de directe omgeving.
Ruim aangetast plantenmateriaal zorgvuldig op en voorkom dat je tijdens het werken onnodig van aangetaste naar gezonde planten gaat.
Ook hier geldt: wil je een gewasbeschermingsmiddel gebruiken, controleer dan of het middel voor de betreffende toepassing is toegelaten.
Niet iedere plantenziekte kan eenvoudig worden behandeld.
Dat geldt in het bijzonder voor verschillende bacteriële en virale ziekten. In zo'n situatie kan het belangrijker zijn om verspreiding te beperken dan om te proberen de aangetaste plant zelf te behandelen.
Bij een vermoeden van een besmettelijke ziekte kun je onder andere:
Bij ernstige of moeilijk herkenbare aantastingen kan het verstandig zijn deskundig advies in te winnen voordat je planten verwijdert of behandelt.
Een afwijkend blad betekent niet direct dat je een bestrijdingsmiddel nodig hebt.
Soms ligt de oorzaak bij de verzorging of standplaats. Denk aan droogte, langdurig natte grond, onvoldoende licht, beschadigde wortels of een tekort of overmaat aan bepaalde voedingsstoffen.
Daarom is de volgorde belangrijk:
kijken → oorzaak bepalen → passende maatregel kiezen.
Soms is het verbeteren van de groeiomstandigheden voldoende. In andere gevallen kan het verwijderen van aangetaste plantendelen verstandig zijn. Pas wanneer duidelijk is dat een bepaalde ziekte of plaag speelt, kun je beoordelen welke verdere maatregelen geschikt zijn.
Op internet vind je veel recepten tegen plantenziekten. Denk bijvoorbeeld aan mengsels met azijn, zeep, soda, melk of andere producten die eigenlijk voor een ander doel zijn bedoeld.
Dat iets uit de keuken komt of als 'natuurlijk' wordt omschreven, betekent niet automatisch dat je het als gewasbeschermingsmiddel mag gebruiken.
Wanneer een middel wordt toegepast met het doel een plantenziekte of plaag te bestrijden, gelden daarvoor regels. Gebruik daarom geen willekeurige huis-, tuin- en keukenmiddelen als bestrijdingsmiddel.
Wil je een gewasbeschermingsmiddel gebruiken? Controleer dan of het product voor de betreffende toepassing is toegelaten en gebruik het uitsluitend volgens het etiket.
Zie je vlekken, verkleuringen, vervormingen of een opvallende groeiachterstand? Grijp dan niet automatisch naar een bestrijdingsmiddel.
Probeer eerst vast te stellen wat er met de plant aan de hand is. Controleer de bladeren, stengels en standplaats en kijk ook naar watergift, voeding en eventuele aanwezigheid van insecten of mijten.
Door eerst de oorzaak te achterhalen, voorkom je onnodige behandelingen en kun je veel gerichter bepalen wat je plant nodig heeft.
Plantenziekten bestrijden begint daarom niet met een middel, maar met goed kijken naar je plant.