Wortelonkruid kan behoorlijk hardnekkig zijn. Trek je alleen het zichtbare gedeelte van de plant weg, dan kan deze vanuit achtergebleven wortels of wortelstokken opnieuw uitlopen.
Dat maakt wortelonkruid anders dan veel jonge zaailingen die je eenvoudig uit losse grond kunt trekken.
Heb je bijvoorbeeld last van zevenblad, haagwinde, kweek, akkerdistel of heermoes? Dan is het belangrijk om te begrijpen hoe de plant onder de grond groeit. Pas daarna kun je bepalen hoe je hem het beste kunt verwijderen.
In dit artikel leggen we uit wat wortelonkruid is, hoe je het kunt verwijderen en wat je kunt doen om nieuwe groei zoveel mogelijk te beperken.
Met wortelonkruid worden planten bedoeld die zich onder andere via hun wortelstelsel of ondergrondse delen kunnen handhaven en verspreiden.
Daardoor kan alleen het bovengrondse gedeelte verwijderen onvoldoende zijn.
Globaal kun je onderscheid maken tussen planten met een duidelijke penwortel en planten die zich met ondergrondse wortels of wortelstokken verspreiden.
Een penwortel groeit relatief diep de bodem in.
De paardenbloem is hiervan een bekend voorbeeld. Trek je alleen de bladeren weg en blijft een groot gedeelte van de wortel in de bodem zitten, dan kan de plant opnieuw uitlopen.
Een penwortelsteker kan daarom handig zijn om dieper langs de wortel te werken.
Andere planten verspreiden zich met ondergrondse delen die zich horizontaal door de bodem kunnen uitbreiden.
Voorbeelden van planten die zich ondergronds sterk kunnen verspreiden zijn:
Bij sommige soorten kunnen achtergebleven ondergrondse delen opnieuw uitlopen.
Dat verklaart waarom je soms denkt dat je een plant volledig hebt verwijderd, terwijl enkele weken later nieuwe scheuten verschijnen.
Wat je boven de grond ziet, is maar een gedeelte van de plant.
Bij wortelonkruid zit een belangrijk deel van het probleem onder het bodemoppervlak. Wanneer je alleen bladeren en stengels weghaalt, kan de plant vanuit achtergebleven delen opnieuw groeien.
Ook het omspitten of in stukken hakken van wortels is niet bij iedere soort verstandig. Bij planten die vanuit kleine achtergebleven delen opnieuw kunnen uitlopen, kun je het probleem daarmee juist over een groter oppervlak verspreiden.
Daarom vraagt wortelonkruid vooral om zorgvuldig en consequent onderhoud.
Handmatig verwijderen is een van de meest gerichte manieren om wortelonkruid aan te pakken.
Probeer daarbij zoveel mogelijk van het ondergrondse gedeelte mee te nemen.
Een vochtige, losse bodem kan het werk gemakkelijker maken. In harde en droge grond breken wortels sneller af wanneer je eraan trekt.
Gebruik eventueel een:
Maak de grond rondom de plant voorzichtig los en probeer de wortel vervolgens zo compleet mogelijk te verwijderen.
Controleer de plek later opnieuw. Verschijnt er nieuwe groei? Verwijder die dan opnieuw.
Staat het wortelonkruid midden tussen vaste planten of heesters? Dan wordt verwijderen lastiger.
De wortels van gewenste en ongewenste planten kunnen door elkaar heen groeien.
Ga daarom niet zonder meer diep schoffelen of de bodem volledig omspitten. Daarmee kun je ook de wortels beschadigen van de planten die je wilt behouden.
Werk liever plaatselijk met klein gereedschap en verwijder wat je kunt bereiken.
Bij hardnekkige soorten kan herhaald verwijderen noodzakelijk zijn. Door nieuwe scheuten telkens weg te halen, voorkom je in ieder geval dat de plant ongestoord verder kan groeien.
Op internet wordt azijn regelmatig genoemd als huismiddel tegen onkruid.
Gebruik keukenazijn of schoonmaakazijn echter niet als zelfgemaakt onkruidmiddel. Een huishoudelijk product is niet automatisch toegelaten om vanwege een gewasbeschermende werking in de tuin te worden gebruikt.
Wanneer je een middel wilt gebruiken vanwege de werking tegen onkruid, moet je controleren of het voor die toepassing in Nederland is toegelaten.
Dat geldt ook wanneer een product als 'natuurlijk' wordt omschreven.
Natuurlijk, biologisch of biologisch afbreekbaar betekent niet automatisch dat een product als onkruidmiddel gebruikt mag worden.
Ook zout wordt vaak genoemd als eenvoudig middel tegen onkruid.
Gebruik keuken- of strooizout niet als zelfgemaakt onkruidbestrijdingsmiddel.
Dat iets gewoon verkrijgbaar is, betekent niet dat het voor gebruik tegen ongewenste planten is toegelaten.
Juist bij wortelonkruid is het verstandig om niet te experimenteren met allerlei stoffen uit het keukenkastje, maar te kiezen voor een gerichte mechanische methode of – wanneer je een middel wilt gebruiken – een product dat voor de betreffende toepassing is toegelaten.
Zeer heet water beschadigt bovengronds plantweefsel.
Bij wortelonkruid zit een belangrijk deel van de plant echter onder de grond. Het behandelen van de zichtbare plant betekent daarom niet automatisch dat het volledige wortelstelsel verdwenen is.
Nieuwe groei kan optreden.
Daarnaast maakt heet water geen onderscheid tussen het onkruid en gewenste planten in de omgeving.
Midden in een border is het daarom geen erg gerichte methode.
Wil je een product gebruiken vanwege zijn werking tegen onkruid? Kijk dan niet alleen naar marketingtermen op de voorkant van de verpakking.
Controleer of het middel in Nederland is toegelaten voor de toepassing waarvoor je het wilt gebruiken en volg het etiket en het wettelijke gebruiksvoorschrift.
De toelating bepaalt onder andere waar, hoe en door wie een gewasbeschermingsmiddel mag worden toegepast.
Ga dus niet automatisch uit van algemene termen als 'biologisch', 'natuurlijk' of 'milieuvriendelijk'.
Een reinigingsmiddel voor een terras is bijvoorbeeld niet automatisch een middel tegen planten die tussen de tegels groeien.
Wanneer je wortelonkruid hebt verwijderd, kun je in een border overwegen om de bodem te bedekken.
Een mulchlaag kan de hoeveelheid licht op de bodem verminderen en heeft daarnaast andere functies binnen de tuin, zoals het bedekken van open grond.
Verwacht echter niet dat een dun laagje mulch bestaand en sterk ontwikkeld wortelonkruid automatisch laat verdwijnen.
Planten zoals zevenblad of haagwinde kunnen zich vanuit hun ondergrondse delen opnieuw door de bodem en bedekking heen ontwikkelen.
Blijf nieuwe scheuten daarom controleren en verwijderen.
Worteldoek wordt vaak genoemd als oplossing tegen onkruid, maar het is niet in iedere situatie ideaal.
Bestaand wortelonkruid kan zich onder een doek blijven ontwikkelen en bij openingen naar boven groeien. Daarnaast kan zich na verloop van tijd bovenop het doek nieuw organisch materiaal verzamelen waarin opnieuw planten kunnen kiemen.
Zie worteldoek daarom niet als garantie dat je nooit meer onkruid krijgt.
Een goed ontworpen en dicht beplante border kan op langere termijn vaak een natuurlijker uitgangspunt zijn.
In een border kun je ook kijken naar de hoeveelheid open bodem.
Wanneer vaste planten en bodembedekkers zich goed ontwikkelen, blijft er minder open ruimte over.
Dat betekent niet dat wortelonkruid automatisch verdwijnt. Bestaande wortelstelsels moet je nog steeds aanpakken.
Het kan wel onderdeel zijn van een onderhoudsstrategie waarbij je de gewenste beplanting zoveel mogelijk ruimte geeft en ongewenste planten vroeg verwijdert.
Bij hardnekkig wortelonkruid is één keer wieden vaak niet het einde van het verhaal.
Controleer daarom regelmatig de plekken waar je planten hebt verwijderd.
Zie je een nieuwe scheut verschijnen? Haal deze dan opnieuw weg en probeer waar mogelijk ook het ondergrondse gedeelte mee te nemen.
Door consequent te werken voorkom je in ieder geval dat de plant maandenlang ongestoord verder kan groeien.
Wortelonkruid kan natuurlijk ook langs randen of tussen bestrating verschijnen.
Ook daar is het belangrijk om onderscheid te maken tussen plantengroei vanuit de voeg en vervuiling op het oppervlak.
Een plant die vanuit een voeg groeit vraagt om een methode voor het verwijderen van die plant.
Een vervuilde tegel vraagt om reiniging.
Dat lijken twee vergelijkbare onderhoudsproblemen, maar juridisch en praktisch zijn het twee verschillende toepassingen.
Floramix richt zich op het reinigen, verzorgen en beschermen van buitenoppervlakken en ontwikkelt daarvoor oplossingen op biologische basis.
Ontdek de oplossingen van Floramix voor buitenonderhoud
Dit onderscheid is belangrijk wanneer je bewust met producten in de tuin wilt omgaan.
Een buitenreiniger kan bedoeld zijn voor het reinigen van een oppervlak zonder daarmee automatisch bedoeld of toegelaten te zijn om onkruid te bestrijden.
Andersom heb je voor gewone vervuiling op een terras niet automatisch een gewasbeschermingsmiddel nodig.
Kijk daarom eerst naar het probleem:
Groeit er een plant? Pak de plant gericht aan.
Is het oppervlak vervuild? Kijk dan naar een geschikte manier om het oppervlak te reinigen.
Floramix kiest bewust voor die tweede categorie en ontwikkelt oplossingen op biologische basis voor het onderhoud van de buitenruimte.
Bekijk hoe Floramix naar bewust buitenonderhoud kijkt
Wortelonkruid kan hardnekkig zijn doordat een groot gedeelte van de plant zich onder de grond bevindt.
Daarom bestaat er niet één truc waarmee ieder type wortelonkruid onmiddellijk verdwenen is.
Probeer zoveel mogelijk van het wortelstelsel te verwijderen, controleer de plek regelmatig en haal nieuwe scheuten vroeg