Zie je witte aanslag, vreemde vlekken of verkleuringen op de bladeren van je planten? Dan kan er sprake zijn van een schimmelaantasting. Het is verstandig om eerst te achterhalen wat er precies aan de hand is voordat je maatregelen neemt.
Niet iedere schimmel in de tuin is namelijk schadelijk. Veel schimmels zijn juist belangrijk voor het bodemleven en helpen bij het afbreken van organisch materiaal. Pas wanneer een schimmel levende planten aantast en problemen veroorzaakt, kan ingrijpen nodig zijn.
Op deze pagina lees je hoe je schimmelproblemen herkent, welke maatregelen je zelf kunt nemen en wanneer een toegelaten gewasbeschermingsmiddel een mogelijkheid is.
Voordat je een schimmel gaat aanpakken, moet je weten waarmee je te maken hebt. Verschillende schimmelziekten kunnen namelijk vergelijkbare symptomen veroorzaken.
Veel voorkomende voorbeelden zijn:
Kijk goed naar de plaats en het uiterlijk van de aantasting. Zit er bijvoorbeeld een witte, poederachtige laag bovenop het blad? Of zie je juist oranje of bruine sporenhoopjes? Worden bladeren geel of zwart? En zijn alleen de bladeren aangetast of ook de stengels?
Houd er bovendien rekening mee dat niet iedere verkleuring door een schimmel wordt veroorzaakt. Ook droogte, een tekort aan voedingsstoffen, insecten, mijten en andere plantenziekten kunnen vergelijkbare symptomen geven.
Bij verschillende schimmelaantastingen kan het verstandig zijn om sterk aangetaste bladeren, bloemen of takken te verwijderen.
Gebruik hiervoor schoon en scherp gereedschap en voorkom dat aangetast plantenmateriaal onnodig door de tuin wordt verspreid. Maak gereedschap na gebruik schoon voordat je ermee aan een andere plant gaat werken.
Verwijder niet zomaar grote hoeveelheden blad. Een plant heeft zijn bladeren nodig voor de groei. Beperk het snoeien daarom zoveel mogelijk tot duidelijk aangetaste of afgestorven plantendelen.
Schimmels kunnen zich onder bepaalde omstandigheden gemakkelijker ontwikkelen. Welke omstandigheden gunstig zijn, verschilt per schimmelsoort.
Een aantal algemene maatregelen kan helpen om planten gezond te houden:
Een gezonde plant is daarmee niet automatisch beschermd tegen iedere plantenziekte, maar goede groeiomstandigheden kunnen wel helpen om problemen te beperken.
Online zijn talloze recepten te vinden voor het bestrijden van schimmels. Knoflook, groene zeep, zuiveringszout en allerlei plantenextracten worden regelmatig genoemd.
Hierbij is voorzichtigheid belangrijk.
Zodra een product of zelfgemaakt mengsel wordt gebruikt met als doel een plantenziekte te bestrijden, kan regelgeving voor gewasbeschermingsmiddelen van toepassing zijn. Het feit dat een ingrediënt natuurlijk is of normaal gesproken in het huishouden wordt gebruikt, betekent niet automatisch dat het voor dit doel is toegestaan.
Bovendien kan een zelfgemaakt mengsel bij een verkeerde concentratie schade veroorzaken aan bladeren, bloemen of andere plantendelen.
Gebruik daarom niet zomaar een huis-, tuin- en keukenmiddel als bestrijdingsmiddel omdat het online als natuurlijke oplossing wordt aanbevolen.
Wanneer andere maatregelen onvoldoende helpen, kan voor bepaalde schimmelziekten een toegelaten gewasbeschermingsmiddel beschikbaar zijn.
Controleer altijd of het product in Nederland is toegelaten voor het betreffende gebruik. Op het etiket staat waarvoor het middel mag worden gebruikt, op welke planten het mag worden toegepast en welke gebruiksvoorschriften gelden.
Gebruik een product uitsluitend volgens deze voorschriften.
Let daarbij onder andere op:
Een product dat tegen een bepaalde schimmel op het ene gewas mag worden gebruikt, mag dus niet automatisch op iedere andere plant worden toegepast.
Bij tuinonderhoud wordt regelmatig onderscheid gemaakt tussen 'natuurlijke' en 'chemische' middelen. In werkelijkheid zegt dit onderscheid op zichzelf weinig over de risico's.
Ook stoffen van natuurlijke oorsprong kunnen bij verkeerd gebruik schadelijk zijn voor planten, bodemorganismen, waterleven of andere organismen. Andersom worden toegelaten gewasbeschermingsmiddelen vooraf beoordeeld voor de toepassingen waarvoor ze worden toegelaten.
Kijk daarom niet alleen naar termen als natuurlijk, biologisch of chemisch, maar vooral naar de toepassing en de gebruiksvoorschriften.
Helemaal voorkomen dat er ooit een schimmelziekte in je tuin verschijnt is vrijwel onmogelijk. Je kunt de omstandigheden voor je planten wel zo gunstig mogelijk maken.
Begin met de juiste plant op de juiste plaats. Een plant die veel zon nodig heeft en voortdurend in een vochtige, donkere hoek staat, zal zich anders ontwikkelen dan een exemplaar dat onder passende omstandigheden groeit.
Let daarnaast op voldoende plantafstand en luchtcirculatie en controleer je planten regelmatig.
Zie je afwijkingen? Probeer dan vroeg vast te stellen wat de oorzaak is. Een paar vreemde vlekjes betekenen namelijk niet direct dat je een bestrijdingsmiddel nodig hebt.
Tot slot is het belangrijk om onderscheid te maken tussen schimmels op planten en schimmels in de tuin.
Witte schimmeldraden tussen houtsnippers, compost of ander dood organisch materiaal zijn bijvoorbeeld niet automatisch een probleem. Veel van deze schimmels helpen juist bij het afbreken van organisch materiaal.
Ook paddenstoelen zijn de zichtbare vruchtlichamen van schimmels en betekenen niet automatisch dat je tuin of planten ongezond zijn.
Zie je een schimmel? Kijk daarom eerst waar deze groeit en of er daadwerkelijk sprake is van aantasting van een levende plant.
Pas wanneer je weet wat er aan de hand is, kun je bepalen of ingrijpen noodzakelijk is en welke aanpak daarbij past.