Witte schimmel op planten: wat kan het zijn?

Ontdek je een witte of grijsachtige aanslag op de bladeren van een plant? Dan wordt al snel gedacht aan schimmel. Toch kan een witte aanslag verschillende oorzaken hebben. Twee bekende plantenziekten die hierbij een rol kunnen spelen zijn echte meeldauw en valse meeldauw.

Hoewel de namen sterk op elkaar lijken, gaat het om verschillende aandoeningen. Ook de omstandigheden waarin ze zich ontwikkelen en de zichtbare kenmerken verschillen.

Op deze pagina lees je hoe je echte en valse meeldauw van elkaar kunt onderscheiden en welke maatregelen je kunt nemen wanneer je planten zijn aangetast.

• Wat betekent witte aanslag op een plant?
• Echte meeldauw herkennen
• Echte meeldauw zoveel mogelijk voorkomen
• Valse meeldauw herkennen
• Valse meeldauw zoveel mogelijk voorkomen
• Wat te doen bij een ernstige aantasting?

Witte aanslag op planten

Een witte aanslag op bladeren betekent niet automatisch dat er sprake is van één specifieke schimmelziekte. Kijk daarom eerst goed naar de plant en vooral naar de plaats waar de aanslag zichtbaar is.

Bij echte meeldauw is meestal een witte, poederachtige laag aan de bovenzijde van het blad zichtbaar. Bij valse meeldauw zie je juist vaak verkleuringen aan de bovenzijde, terwijl zich aan de onderzijde van het blad een grijsachtige tot witte aanslag kan ontwikkelen.

Ook andere plantenziekten, insecten en omgevingsfactoren kunnen verkleuringen of aanslag veroorzaken. Een goede herkenning is daarom belangrijk voordat je maatregelen neemt.

Echte meeldauw herkennen

Echte meeldauw is een veelvoorkomende plantenziekte. Verschillende soorten sierplanten, groenten en fruitgewassen kunnen ermee te maken krijgen.

Een opvallend kenmerk is de witte tot grijswitte, poederachtige aanslag op het blad.

Kenmerken van echte meeldauw

Waar is de aantasting zichtbaar?
De witte aanslag is meestal het duidelijkst zichtbaar aan de bovenzijde van het blad. Afhankelijk van de plant en de soort meeldauw kunnen ook andere bovengrondse plantendelen worden aangetast.

Hoe ziet echte meeldauw eruit?
Vaak begint de aantasting met kleine witte of lichtgrijze plekjes. Deze kunnen zich verder over het blad verspreiden, waardoor het lijkt alsof er een dun laagje poeder over de plant ligt.

Wat gebeurt er met de plant?
Bij een zwaardere aantasting kunnen bladeren verkleuren, vervormen of voortijdig afvallen. Ook kan de ontwikkeling van de plant worden geremd.

Onder welke omstandigheden komt echte meeldauw voor?
Echte meeldauw kan juist optreden tijdens relatief droge en warme perioden. Dat maakt deze plantenziekte anders dan veel andere aantastingen die vooral bij langdurig natte omstandigheden problemen veroorzaken.

Echte meeldauw zoveel mogelijk voorkomen

Volledig voorkomen dat echte meeldauw verschijnt is niet altijd mogelijk. Je kunt wel zorgen voor omstandigheden waarin planten gezond kunnen groeien.

Let onder andere op de volgende punten:

• Kies waar mogelijk voor soorten en cultivars die minder gevoelig zijn voor meeldauw.
• Geef planten voldoende ruimte.
• Zorg voor voldoende luchtcirculatie rondom het blad.
• Voorkom dat planten langdurig onder droogtestress staan.
• Zorg voor een standplaats die past bij de betreffende plant.
• Controleer gevoelige planten regelmatig op de eerste symptomen.

Zie je slechts enkele duidelijk aangetaste bladeren? Dan kun je overwegen deze te verwijderen. Gebruik daarbij schoon gereedschap en voorkom dat aangetast plantenmateriaal door de tuin wordt verspreid.

Valse meeldauw herkennen

Valse meeldauw lijkt qua naam op echte meeldauw, maar kent andere kenmerken.

Een belangrijk verschil is de plaats waar de aantasting zichtbaar wordt. Bij valse meeldauw ontstaan aan de bovenzijde van het blad vaak geelachtige, lichtgroene of later bruine plekken. Aan de onderzijde kan een grijsachtige, witte of soms wat paarsachtige aanslag zichtbaar worden.

Kenmerken van valse meeldauw

Waar is de aantasting zichtbaar?
De verkleuring is vaak goed zichtbaar aan de bovenzijde van het blad. De kenmerkende aanslag kan vooral aan de onderzijde voorkomen.

Hoe ziet valse meeldauw eruit?
Aan de bovenzijde kunnen gele tot bruine vlekken ontstaan. Draai je het blad om, dan kan aan de onderkant een lichte tot grijsachtige aanslag zichtbaar zijn.

Wat gebeurt er met de plant?
Aangetaste bladeren kunnen verder verkleuren, verdrogen en uiteindelijk afvallen. De precieze symptomen verschillen per plantensoort.

Onder welke omstandigheden komt valse meeldauw voor?
Valse meeldauw ontwikkelt zich gemakkelijker onder vochtige omstandigheden. Langdurig nat blad en een hoge luchtvochtigheid kunnen gunstige omstandigheden creëren voor aantasting.

Valse meeldauw zoveel mogelijk voorkomen

Omdat vocht een belangrijke rol kan spelen, kun je vooral kijken naar de omstandigheden rondom de plant.

Een aantal praktische maatregelen:

• Geef planten voldoende ruimte.
• Zorg voor een goede luchtcirculatie.
• Geef water zoveel mogelijk bij de bodem.
• Probeer te voorkomen dat bladeren onnodig langdurig nat blijven.
• Geef bij voorkeur 's morgens water, zodat nat geworden planten gedurende de dag kunnen opdrogen.
• Verwijder sterk aangetaste en afgestorven plantendelen.
• Houd gevoelige planten regelmatig in de gaten.

Een dichtbegroeide en voortdurend vochtige omgeving kan voor verschillende plantenziekten gunstig zijn. Een luchtige beplanting kan daarom helpen om problemen te beperken.

Wat kun je doen bij een ernstige aantasting?

Wanneer een groot gedeelte van een plant is aangetast, is het belangrijk eerst zo goed mogelijk vast te stellen met welke plantenziekte je te maken hebt.

Verwijder sterk aangetaste plantendelen wanneer dit verantwoord kan zonder de plant onnodig te beschadigen. Houd daarnaast omliggende planten goed in de gaten.

Wil je een gewasbeschermingsmiddel gebruiken? Controleer dan altijd of het middel in Nederland is toegelaten voor de betreffende toepassing, plant en plantenziekte. Volg vervolgens de gebruiksvoorschriften op het etiket.

Gebruik niet zomaar zwavel, koper, groene zeep, plantenextracten of andere huis-, tuin- en keukenmiddelen om een plantenziekte te bestrijden. Dat een stof natuurlijk is, betekent niet automatisch dat deze voor dat doel is toegestaan of zonder risico kan worden toegepast.

Echte of valse meeldauw?

Het belangrijkste verschil kun je vaak al ontdekken door het blad goed te bekijken.

Twijfel je welke aantasting je ziet? Kijk dan niet alleen naar de kleur van de aanslag, maar controleer zowel de boven- als onderzijde van het blad en kijk naar de omstandigheden waarin de plant groeit.

Hoe eerder je afwijkingen opmerkt, hoe gemakkelijker het doorgaans is om aangetaste plantendelen te verwijderen en de omstandigheden rondom de plant te verbeteren.